قهوه سایه رشد (Shade-Grown Coffee) چیست؟

قهوه سایه رشد قهوه‌ ایست که در سایه گیاهان بلندتر و درختانی که اطراف درخت قهوه هستند، رشد می‌کند. دانه‌های قهوه سایه رشد معمولا در اتیوپی، مکزیک، هندوراس، گواتمالا و نیکاراگوئه، کاشته می‌شوند.

میوه‌های قهوه بزرگ‌تر هستند و به طور یکنواخت‌تر می‌رسند، که به قهوه‌ی سایه رشد، مزیت طعمی نسبت به قهوه‌ های غیرسایه‌ای می‌دهد. اما از آنجایی که میوه در سایه نسبت به زمانی که در معرض نور مستقیم خورشید است، دیرتر می‌رسد، رشد این قهوه سخت‌تر است.

در ادامه با جزئیات بیشتری در مورد تفاوت‌های این دو روش پرورش قهوه صحبت خواهیم کرد.

با گواهینامه های قهوه آشنا شوید

قهوه سایه رشد در مقابل قهوه رشد کرده در آفتاب (Sun-Grown Coffee)

دو روش برای رشد دانه‌های قهوه وجود دارد: زیر نور مستقیم خورشید و در سایه درختان.

بیایید نگاهی به هر روش بیندازیم  تا متوجه شویم تفاوت آنها چیست و چگونه بر طعم نوشیدنی تأثیر می گذارد.

قهوه رشد کرده در آفتاب

قهوه رشد کرده در آفتاب

دانه ها زیر نور مستقیم خورشید در مزارع قهوه در برزیل، کاستاریکا، کنیا و بخش هایی از کلمبیا رشد می‌کنند.

مزیت روش کشت در آفتاب این است که امکان کشت قهوه در مزارع بزرگی که در آنها برداشت اتوماتیک وجود دارد، میسر می‌شود. به علاوه، میوه‌های قهوه در زیر نور خورشید سریع‌تر می‌رسند. به طور کلی، کشاورز برداشت بیشتری می‌کند و هزینه‌های نیروی کار مرتبط با برداشت را کاهش می‌دهد. هزینه محصول نهایی در هنگام استفاده از روش تولید قهوه در نور خورشید، کمتر است، اما قهوه‌ای که در آفتاب رشد می‌کند، اغلب به نسبت قهوه‌ سایه رشد، طعم خوبی ندارد. گیاهان قهوه ای که نور مستقیم خورشید را دریافت می‌کنند، نسبت به گیاهانی که در سایه رشد می کنند، چرخه زندگی کوتاه تری دارند. نور مستقیم خورشید و درمان‌های مکانیکی می‌تواند به درختان قهوه آسیب برساند.

کشت قهوه در مزارع بزرگ و آفتاب‌گیر برای محیط زیست نیز مضر است. به خاطر مزارع باز و آفتاب‌گیر، جنگل ها قطع می‌شوند. و درختان قهوه که در آفتاب رشد می‌کنند به مواد مغذی بیشتری نیاز دارند، بنابراین کشاورزان قهوه باید از کودهای بیشتری برای برداشت خوب استفاده کنند. در نهایت، چون تعداد پرندگان کمتری در مزارع آفتابی نسبت به مزارع سایه دار وجود دارد، کشاورزان باید برای مبارزه با حشرات به آفت کش ها روی آورند.

قهوه سایه رشد

قهوه سایه رشد

قهوه سایه رشد با روش‌های خیلی پایدارتری کاشته می‌شود و به حفظ جنگل‌ها کمک می‌کند چون به درختان وابسته است و برگ درختان که می‌ریزد، تبدیل به کود ارگانیک می‌شود. همچنین پرندگان روی درختان مزارع قهوه سایه رشد، می‌نشینند و آفات را می‌خورند که موجب می‌شود نیاز به آفت‌کش‌ها، کاهش پیدا کند.

مدت زمان بیشتری طول می‌کشد تا قهوه سایه رشد برسد و برداشت آن نیز  با دست انجام می‌شود. به همین دلیل هزینه آن بیشتر است.

به دلیل اینکه میوه‌ های قهوه سایه رشد دیرتر می‌رسند، در مقایسه با قهوه‌ای که در آفتاب رشد کرده است، دارای طعم پیچیده‌تری هستند، و چون مواد مغذی بیشتری ذخیره می‌کنند، بدنی متراکم با طعم قوی ایجاد می‌کنند.

درختانی که برای رشد قهوه سایه ایجاد می‌کنند، می‌توانند میوه هم تولید کنند که می‌تواند منبع درآمد اضافه برای کشاورزان باشد.

ولی روش تولید قهوه سایه‌رشد معایبی هم برای کشاورزان دارد.

به دلیل دیررسیدن میوه‌ها، کار بیشتری در زمان برداشت نیاز است، بنابراین همیشه از نظر اقتصادی توجیه ندارد. همچنین این مزارع در مقایسه با مزارع قهوه در آفتاب، بازدهی کمتری دارند. علاوه بر آن، برداشت اتوماتیک در این مزارع امکان‌پذیر نیست و دانه‌های قهوه حتما باید با دست چیده شوند.

انواع مزارع

کشت قهوه: ۵ شرایط رشد برای کشت قهوه لازم است

انواع مزارع

این مزارع بسته به نوع سایه‌ای که قهوه در آن رشد می‌کند، به انواع مختلفی تقسیم می‌شود.

روستیک (Rustic)

معمولا، دسته‌ی کوچکی از گیاهان جنگلی هستند و گیاهان قهوه سطوح پایین جنگل جای می‌گیرند. میزان سایه در چنین مکان‌هایی در حدود ۷۰-۱۰۰% است. در این نوع پرورش، کشاورزان نیازی به مواد شیمیایی ندارند و مزارع نیاز کمی به نگهداری دارند.

این روش نیاز به منابع مالی زیادی ندارد ولی برداشت از آن اندک است.

چند محصولی سنتی (Traditional Polyculture)

در این روش کاشت، اغلب درختان جنگلی، درختان میوه، سبزیجات و گیاهان دارویی نیز رشد می‌کنند. میزان سایه عموما ۶۰-۹۰% است.

چند محصولی تجاری (Commercial Polyculture)

سایه توسط درختان میوه و توت و همچنین درختان معمولی ایجاد و تعداد زیادی درخت قهوه کاشته می‌شود. سطح سایه ۳۰-۶۰% است.

تک محصولی سایه دار

در این مزارع، سطح سایه حدود ۱۰-۳۰٪ است. علاوه بر درختان قهوه، درختان قطع شده نیز وجود دارد.

فواید دانه‌های قهوه سایه رشد

فواید دانه‌های قهوه سایه رشد

همانطور که قبلا گفتیم، دانه‌های قهوه سایه‌رشد فوایدی برای مصرف‌کنندگان، کشاورزان و محیط زیست دارند. بیاید دقیق‌تر به این فواید نگاه کنیم.

مزه

رشد طولانی‌تر، موجب پیچیدگی در طعم دانه‌ها خواهد شد، بنابراین اسیدهای طبیعی و ارگانیک در میوه‌ها ذخیره و دانه‌ها متراکم‌تر می‌شوند. در هنگام دم‌آوری، این قهوه نسبت به قهوه که به سرعت رسیده است، اسیدی‌تر و معطرتر (aromatic) است.

کنترل آفات بدون مواد شیمیایی

قهوه سایه رشد به درمان با کود یا آفت‌کش نیازی ندارد، چون برگ‌هایی که در سایه درختان می‌ریزند به شکل کود عمل می‌کنند و پرندگان شکارچی طبیعی حشرات هستند. این امر برای کشاورزان صرفه اقتصادی دارد، که به‌ویژه در مناطق فقیرنشین مهم است.

دوست‌دار پرندگان

پرندگان می‌توانند در قسمت‌هایی که سایر گیاهان در کنار گیاهان قهوه می‌رویند، زندگی کنند. در مزارع قهوه سایه دار، پرندگان زیست‌گاه طبیعی خود را حفظ می‌کنند. این مزراع نه تنها پرندگان بیشتر، بلکه حتا گونه‌های بیشتر پرندگان، دارند. کاشت درختان جدید، برای پرندگان زیست‌گاه طبیعی ایجاد می‌کند، بنابراین تأثیر آنها را بر تنظیم حشرات و حفظ تعادل اکوسیستم گرمسیری، افزایش می‌دهد.

دوست‌دار محیط زیست

قهوه سایه‌رشد برای محیط زیست مفید است، نیاز به جنگل‌زدایی نیست، درختان حفظ می‌شوند و اکوسیستم آسیب نمی‌بیند. علاوه بر این، درختان سایه‌دار از خاک در برابر فرسایش و کاهش مواد مغذی محافظت می‌کنند. درختان همچنین دی اکسید کربن را بازیافت می‌کنند.

خاک مواد مغذی آلی را از برگ های‌ریخته شده دریافت می‌کند. هنگامی که برگ‌ها از درختان سایه‌دار می‌افتند، یک لایه گیاخاک (humus) قدرتمند که سرشار از نیتروژن و عناصر کمیاب است، ایجاد می‌شود.

بهترین خواستگاه قهوه سایه رشد

چالش‌های پیش روی کارگران مزارع قهوه چیست؟

بهترین خواستگاه قهوه سایه رشد

اگر علاقه‌مند به امتحان قهوه سایه رشد هستید، با قهوه‌های کشورهایی مثل گواتمالا، نیکاراگوئه و هندوراس، شروع کنید.

گواتمالا

مزارع قهوه سایه رشد زیادی در این کشور وجود دارد. آب و هوای گواتمالا برای کشت دانه‌های قهوه مناسب است. طعم قهوه این کشور، متعادل با اسیدیته و عطر ملایم میوه‌ها، گل‌ها و ادویه‌ها است. و به دلیل اینکه خاک، غنی از مواد معدنی و حاوی خاکستر آتشفشانی است، در طعم نوشیدنی‌هایی که با دانه های قهوه گواتمالا دم‌آوری شده، مقدار کمی طعم دودی وجود دارد.

نیکاراگوئه

فقط قهوه عربیکا در این کشور کاشته می‌شود و بسیاری از مزارع نیکاراگوئه از روش پرورش در سایه بهره می‌برند. در مقایسه با سایر کشورهای آمریکای مرکزی، قهوه نیکاراگوئه، اسیدیته کم‌تری دارد و اغلب با روش مرطوب که گران‌قیمت است، فرآوری می‌شود. مشخصات قهوه این کشور، بادی متوسط، اسیدیته شفاف و طعم شیرین متعادل با ته‌مزه وانیل، کارامل و مرکبات، است.

هندوراس

در هندوراس، کشاورزان درختان قهوه را همراه با سایر گیاهان میوه و توت پرورش می دهند. قهوه این کشور دارای غلظت زیاد، مشخصات آن، شیرین، ملایم و اسیدیته متعادل، است. شما می‌تواند ته‌مزه وانیل، آجیل و میوه‌های استوایی را حس کنید.

نتیجه

قهوه سایه رشد به دلیل رشد کندتر، طعم پیچیده‌تر و بهتری نسبت به قهوه‌ای که در آفتاب رشد می‌کند، دارد. به عنوان ویژگی برتر، این روش کشت، دوست‌دار محیط زیست است چراکه نیاز به جنگل‌زدایی و استفاده از کود و آفت‌کش‌های شیمیایی ندارد.

مترجم: نازنین خانیان، مؤسس کارگاه قنادی پینار.

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در linkedin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.